تحصیل همزمان در دو رشته | شرایط و قوانین ۱۴۰۴ برای کارشناسی و ارشد

تاریخ آخرین بروزرسانی راهنمای تحصیل همزمان در دو رشته : شهریور ماه ۱۴۰۴

اگر فرصت خواندن متن را ندارید میتوانید به فایل صوتی زیر با صدای مشاور متخصص تحصیلی در کنکور مشاور گوش دهید :

یکی از قوانین تحصیلی که دیوان عدالت اداری در آن ورود کرد و با درخواست دانشجویان و در نظر گرفتن شرایط اقدام به رفع قانون قبلی کرد در خصوص تحصیل همزمان در دو رشته بود که در حال حاضر در تمامی دانشگاه ها امکان پذیر شده است.

در واقع از این پس تمامی دانشجویان در تمامی جنس های دانشگاهی از دولتی گرفته تا غیر دولتی میتوانند از شرایط تحصیل همزمان در دو رشته برخوردار شوند. این موضوع دارای قوانین مشخصی است که در ادامه مفصل به آن خواهیم پرداخت.

شرایط تحصیل همزمان دو رشته در دانشگاه های دولتی

برای قبولی در دانشگاه های دولتی در هر گروه آزمایشی که کنکور داده شود نیاز به رتبه خوب است بعلاوه اینکه برای ورود به بعضی از رشته ها و دانشگاه ها باید رتبه برتر کنکور بود پس عجیب نیست که دانشجویان در این سطح بخواهند در دو رشته تحصیل همزمان داشته باشند.

تحصیل همزمان در دو رشته قطعا دارای شرایط و ضوابطی است که توسط وزارت علوم مصوب شده است پس هر دانشجویی که چنین هدفی داشته باشد نمیتواند وارد تحصیل همزمان در دو رشته شود.

تحصیل هم زمان دو رشته در دو حالت تعیین میشود :

👈 قبل از ورود به دانشگاه

میتوان قبل از ورود به دانشگاه برای تحصیل همزمان دو رشته انتخاب رشته کرد که قطعا در این حالت داوطلبان کمتری اجازه چنین کاری دارند.

چه کسانی میتوانند دو رشته برای تحصیل انتخاب کنند؟

📌 رتبه های برتر کنکور سراسری که توسط سازمان سنجش معرفی و تایید میشوند.

مفید برای شما : رشته های بدون کنکور دانشگاه دولتی

📌 دارندگان مدال المپیاد کشوری و جهانی که توسط وزارت آموزش و پرورش معرفی میشوند(این افراد علاوه بر تحصیل همزمان دو رشته اجازه انتخاب هر رشته ای بدون کنکور دارند)

📌 برگزیدگان جشنواره خوارزمی با تایید سازمان پژوهش های علمی و فرهنگی مجاز به تحصیل همزمان در دو رشته هستند.

👈 در حین تحصیل

اگر جز افراد بالا نیستید اصلا نگران نباشید چون طبق قوانینی که وجود دارد میتوانید حتی در حین تحصیل هم دو رشته تحصیل کنید.

📌 باید جز دانشجویان معدل بالای ۱۷ یا اصطلاحا الف باشید و این معدل را در دو نیم سال تکرار کرده باشید.در صورت تایید معاونت آموزشی دانشگاه به دانشجو اجازه داده خواهد شد در دو رشته همزمان تحصیل کند حتی رشته جدید در دانشگاه جدید!

چند نکته مهم در رابطه با تحصیل همزمان دو رشته

👈 دانشجویان تنها مجاز به تحصیل در رشته های مقطع کارشناسی هستند و نمیشود در رشته های پزشکی، دندان پزشکی ،دارو سازی ،دکتری دامپزشکی و کارشناسی ارشد پیوسته تحصیل کرد.

👈 دانشجویان دوره روزانه برای تحصیل در رشته دوم لازم نیست شهریه پرداخت کنند.در صورت تحصیل در دوره نوبت دوم یا شبانه باید شهریه مصوب برای رشته دوم پرداخت شود.

👈 اگر قصد دارید رشته دوم را در دانشگاه دیگری بخوانید علاوه بر تایید معاونت آموزشی دانشگاه اول تاییدیه دانشگاه دوم و همچنین موجود بودن رشته در دانشگاه اول الزامی است.

برای مثال اگر قصد خواندن رشته مهندسی عمران در دانشگاه تهران را دارید و خودتان در رشته مهندسی برق دانشگاه شریف تحصیل میکیند الزامی است که دانشگاه شریف در مقطع کارشناسی پیوسته مهندسی عمران را ارائه داده باشد.

👈 دانشجویانی که در دو رشته به صورت همزمان تحصیل میکنند میتوانند حداکثر ۳۰ واحد در مجموع واحد های انتخابی دو رشته را در انتخاب واحد بردارند و هر دو رشته باید در زمان سنوات تحصیلی رشته اول به اتمام برسد.

این نکته مخصوصا برای دانشجویان پسر بسیار مهم و حیاتی است چون بر اساس قوانین سازمان نظام وظیفه عمومی معافیت تحصیلی مجزا برای یک مقطع صادر نمیشود حتی اگر تحصیل در دو رشته بصورت همزمان باشد.

لیست رشته های مجاز به تحصیل همزمان در آنها

در کل محدودیتی برای تحصیل همزمان در دو رشته وجود ندارد و با نظر معاونت آموزشی دانشگاه و دیگر شرایط گفته شده میتوان این اقدام را انجام داد.

اما بر اساس سیاست های کلی آموزشی اولویت هایی برای انتخاب رشته دوم وجود دارد.اولویت با انتخاب رشته از گروه ها است:

رشته های گروه هنر

رشته های گروه علوم انسانی

رشته های علوم پایه

رشته های گروه زبان های خارجی

توجه

📌 دروس عمومی در تمامی رشته های دانشگاهی یکسان است پس لازم نیست در هر دو رشته گذارنده شوند.

📌 به این دلیل که رشته های زیر مجموعه این گروه های آزمایشی از علاقه مندی کمتری برخوردار است و حتی در دانشگاه های دولتی صندلی خالی دارد هم گذراندن آن ها راحت تر است و هم راحت تر با انتخاب آن ها موافقت میشود.

تحصیل همزمان در دو رشته در دانشگاه آزاد

دانشگاه آزاد بعنوان دانشگاهی با سنجش و پذیرش مستقل و رقیبی جدی برای دانشگاه های دولتی امکان تحصیل همزمان در دو رشته را با قوانینی که مصوب کرده است برای دانشجویان این دانشگاه فراهم کرده است.

برای تحصیل همزمان در دو رشته دانشگاه آزاد این شرایط وجود دارد :

👈 در تمامی مقاطع تحصیلی دانشگاه آزاد میتوان تحصیل همزمان دو رشته حتی در دو واحد مجزا دانشگاه آزاد داشت البته دانشجو موظف است یا در همان مقطع یا مقطع پایین تر رشته دوم را تحصیل کند.

👈 استثنا دانشجویان مقطع دکتری اجازه تحصیل در رشته دوم مقطع دکتری را ندارند و حتما باید رشته دوم را از مقطع پایین تر انتخاب کنند.

👈 زمان تحصیل در رشته های همزمان طبق قوانین تحصیل همزمان در دانشگاه های دولتی است و معافیت تحصیلی دانشجو بر اساس مدت زمان تحصیل در درشته اول در نظر گرفته میشود پس رشته دوم را همزمان با رشته اول باید به اتمام رساند.

تبصره های تحصیل همزمان در دو رشته در دانشگاه آزاد

👈 در صورتی که دانشجو از رشته اول اخراج شد یا انصراف داد فرصت دارد رشته دوم را همچنان ادامه تحصیل دهد و فرصت اتمام رشته دوم بر اساس میزان معافیت تحصیلی رشته اول است.

👈 دانشجویانی که در دانشگاهی غیر از دانشگاه آزاد تحصیل میکنند میتوانند در یکی از واحد های دانشگاه آزاد همان شهر در رشته دوم تحصیل کنند البته تایید معاونت آموزشی دانشگاه اول برای اینکار الزامی است.

👈 دروس عمومی در تمامی واحد های دانشگاهی دانشگاه آزاد یکسان است پس دانشجو موظف به گذراندن مجدد واحد های عمومی ندارد همچنین واحد های تخصصی بین دو رشته که مشترک است هم بر اساس نظر آموزش دانشگاه تنها یکبار گذرانده میشود.

پیشنهاد ما به شما : رشته های بدون کنکور دانشگاه آزاد

شرایط تحصیل همزمان در دو رشته در دانشگاه پیام نور

دانشگاه پیام نور یکی دیگر از دانشگاه های کشور است که زیر نظر وزارت علوم با کنکور و بدون کنکور تنها در رشته های غیر پزشکی و مقاطع کارشناسی پیوسته، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی اقدام به جذب دانشجو میکند.

این دانشگاه پر طرفدار با ایجاد شرایط تحصیل غیر حضوری امکان تحصیل همزمان در دو رشته را برای دانشجویانش ایجاد کرده است اما با اینحال خیلی از افراد دنبال بهترین رشته های دانشگاه پیام نور هستند و میخواهند تحصیل همزمان خود را در بهترین رشته ها انجام دهند. شرایط تحصیل همزمان در دو رشته در دانشگاهای پیام نور به شرح زیر میباشد :

👈 دانشجویان دانشگاه پیام نور میتوانند بطور همزمان در مقطع تحصیلی که هستند یا یا مقطع تحصیلی پایین تر تحصیل همزمان داشته باشند البته تحصیل همزمان در دو رشته مانند دانشگاه آزاد در مقطع دکتری امکان پذیر نیست و فقط برای مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد قابل انجام است.

👈 تحصیل همزمان به پذیرش بر اساس کنکور یا سوابق تحصیلی ربطی ندارد و دانشجویان با هر نحوه ورودی میتوانند تحصیل همزمان در دو رشته داشته باشند.برای مثال شخصی که در مقطع کارشناسی ارشد با کنکور وارد دانشگاه شده است میتواند رشته ای دیگر را در مقطع کارشناسی پیوسته حتی بدون کنکور تحصیل کند.

👈 میزان معافیت تحصیلی و مدت زمان مجاز برای اتمام درس بر اساس مقطع و رشته دانشگاه اول در نظر گرفته میشود و به رشته تحصیلی دوم فرصت تحصیلی یا معافیت تحصیلی اضافی تعلق نمیگیرد.

👈 دروس عمومی در تمام رشته ها یکسان است پس نیازی به گذراندن مجدد ندارد همچنین دروس اختصاصی مشترک با توجه به سراسری بودن امتحانات دانشگاه پیام نور نیازی به پاس کردن ندارد.

شرایط تحصیل همزمان در دانشگاه سراسری و پیام نور

بررسی این موضوع از دو جنبه امکان پذیر است.میتوان تحصیل همزمان از سراسری به پیام نور و بر عکس را مورد بررسی قرار دارد.

👈 حالت اول

تحصیل همزمان دانشگاه های سراسری مفصل توضیح داده شد و معلوم شد که افراد مورد تایید سازمان سنجش بعنوان رتبه برتر کنکور و المپیادی ها و همچنین معدل بالا های دانشگاه اجازه تحصیل در دانشگاه و رشته دیگر را بعنوان دانشگاه دولتی دارند.

مشخص است که دانشگاه های دولتی سطح بالاتری از دانشگاه پیام نور دارد پس با تایید معاونت آموزشی دانشگاه اول قطعا میشود در یکی از واحد های دانشگاهی دانشگاه پیام نور رشته دوم را در همان مقطع یا مقطع پایین تر با کنکور یا بدون کنکور انتخاب کرد.

با توجه به امکان تحصیل غیر حضوری در دانشگاه پیام نور و حضور صرفا برای شرکت در امتحانات دانشجویانی که این روش را انتخاب میکنند مسیر چندان سختی برای گذراندن واحد های رشته دوم نخواهند داشت.

👈 حالت دوم

در این حالت دانشجو بصورت با کنکور یا بدون کنکور وارد دانشگاه پیام نور شده است و قصد دارد رشته دوم را هزمان با رشته اول در یکی از دانشگاه های سراسری تحصیل کند.

قطعا به دلیل غیر همتراز بودن دانشگاه های سراسری و دانشگاه پیام نور و همچنین با کنکور بودن دانشگاه های دولتی به حالت قبل بر میگردیم و میتوان گفت نمیتوان از دانشگاه پیام نور وارد دانشگاه دولتی شد و در هر مقطعی در رشته دوم تحصیل کرد.

نکته

دانشجویانی که چنین قصدی دارند بهتر است در کنکور سراسری شرکت کنند و دانشگاه و رشته دلخواه خود را از طریق کنکور وارد شوند.

شرایط تحصیل همزمان در دو رشته در مقطع ارشد

کسانی که قصد تحصیل همزمان در دو رشته ارشد را دارند نسبت به شرایط گفته شده در مقاطع دیگر مسیر سخت تری را خواهند داشت. میتوان این موضوع را هم در دانشگاه های سراسری و هم در دانشگاه آزاد بصورت مجزا مورد بررسی قرار داد.

📌 تحصیل همزمان در ارشد دانشگاه دولتی

برای تحصیل در دانشگاه های دولتی آن هم در مقطع ارشد دو رشته لازم است شرایط نسبتا سختی را رعایت کرد تا در نهایت دانشگاه و وزارت علوم با درخواست موافقت کند که شامل موارد جدول پایین میباشد.

شرایط تحصیل همزمان در ارشد دانشگاه دولتی

داشتن مدال طلا در المپیادهای علمی دانشجویی

دریافت مدال و مقام در جشنواره های خوارزمی و جوان

رتبه برتر کنکور کارشناسی ارشد

دریافت معدل بالای ۱۷ حداقل در دو نیم سال تحصیلی

داشتن زمان کافی برای فارغ التحصیلی در هر دو رشته

📌 تحصیل همزمان در ارشد دانشگاه آزاد

در خصوص دانشگاه آزاد شرایط کمی متفاوت است و واحد سنجش و پذیرش دانشگاه آزاد خودش میتواند تصمیم گیری نهایی را انجام دهد. در صورتی که دانشجو موفق به کسب معدل بالای ۱۷ در دو نیم سال تحصیلی شود امکان درخواست خواهد داشت. تا در همان واحد یا واحد های دانشگاهی دیگر تحصیل کند. قوانین ذکر شده در ابتدای مقاله در اینجا هم صادق است.

توصیه

پیشنهاد ما مخصوصا برای آقایون که مشکل نظام وظیفه دارند این است که چنین اقدامی انجام ندهند چون در اینصورت نیاز به ارائه ۲ پایان نامه و گذراندن حدود ۶۴ واحد حداکثر در ۳ سال است که کار بسیار سختی خواهد بود!

معادل سازی واحد های درسی در تحصیل همزمان دو رشته

کسانی که تصمیم به چنین اقدامی میگیرند و با درخواست آن ها موافقت میشود با توجه به تغییر رشته و حتی تحصیل در دو دانشگاه متفاوت تنها میتوانند واحد های دروس عمومی را یکبار بگذرانند یا به زبان ساده تر دروس عمومی تنها برای یک رشته پاس شود چون مشترک هستند.

دروس اختصاصی مشترک قابل تطبیق زدن است که معمولا اشتراکات بین رشته ها چندان زیاد نیست و دروس عمومی هم حداکثر ۳۰ تا ۴۰ واحد را شامل میشود پس دانشجو مقطع کارشناسی مجموعا باید بیش از ۲۴۰ واحد ظرف مدت حداکثر ۵ سال بگذراند.

توجه

با این حساب اگر در ۱۰ ترم در نظر بگیریم برای هر ترم باید حتما ۲۴ واحد گذرانده شود پس تمامی این نکات را قبل از انتخاب در نظر بگیرید.

راهکارهای جلوگیری از تداخل امتحانات و کلاس ها

با تحصیل همزمان در دو رشته که ممکن است حتی در دو دانشگاه مجزا باشد قطعا امکان تداخل امتحانات و کلاس ها وجود دارد. حتی اگر کسی در یک رشته هم تحصیل کند اجتناب از برگزاری دو امتحان در یک روز تقریبا غیر ممکن است.

برای این موضوع چاره ای نیست و هر چقدر هم انتخاب واحد را با در نظر گرفتن جزئیات انجام دهید بازهم امکان تداخل وجود دارد. بهترین کار این است که دروس عمومی را در ترم های تابستان بگذرانید تا در ترم های معمول بیشتر روی دروس تخصصی تمرکز شود.

نکته

در دانشگاه آزاد امکان تحصیل غیر حضوری در واحد الکترونیک فراهم شده است تا حداقل دغدغه ای در خصوص همزمانی کلاس ها نباشد.

هزینه ها و شهریه های مرتبط با تحصیل همزمان

شهریه و هزینه در انواع دانشگاه های کشور متفاوت است و میانگین بیش از ۱۲ میلیون تومان برای هر ترم دارد. حالا اگر کسی بخواهد در دانشگاه های غیر دولتی تحصیل کند پس برای تحصیل در رشته دوم هم باید شهریه مشخصی را پرداخت کند.

بنابراین تحصیل همزمان دو رشته آن هم در دانشگاه های غیر روزانه در واقع پرداخت دو شهریه است که حداقل ۲۴ میلیون تومان برای هر ترم میباشد. با این وجود باید تصمیم بگیرید که این اقدام تصمیم درستی است یا خیر؟!

مزایا و فرصت های تحصیل همزمان برای آینده شغلی

کسانی که توانایی تحصیل در دو رشته را دارند در واقع کسانی هستند که بطور همزمان دو مدرک تحصیلی از دو رشته متفاوت میگیرند بنابراین شرایط نسبتا خوبی برای آن ها فراهم میشود تا بتوانند در زمان اشتغال رزومه بهتری ارائه دهند.

همچنین در آزمون های استخدامی هم دست متقاضی باز تر است چون میتواند از شاخه های شغلی ای که پذیرش بیشتری دارد انتخاب کند برای مثال تصمیم بگیرد در بانک استخدام شود یا در آزمون استخدامی دستگاه های دولتی شرکت کند.

در نهایت هم برای مهاجرت موقعیت بسیار ایده آل تر خواهد شد چون چه برای مهاجرت تحصیلی و چه مهاجرت کاری کسانی که رزومه تحصیلی و تخصصی بهتر و بیشتری داشته باشند سریع تر پذیرش خواهند شد.

نکته

این موارد برای تمامی رشته ها بجز رشته های پزشکی امکان پذیر است چون در قانون امکان تحصیل همزمان دو رشته مقطع دکتری وجود ندارد!

تجربیات دانشجویان موفق تحصیل همزمان دو رشته

در ادامه با بعضی از کسانی که در سال های گذشته چنین کاری کرده اند مصاحبه کردیم تا وضعیت فعلی آن ها را به شما منتقل کنیم پس میتوانید شما هم هدف گذاری کنید تا در نهایت تصمیم گیری بهتری انجام دهید.

📌 حسین از تهران

من دانشجوی دانشگاه صنعتی شریف بودم و در دو رشته سخت مکانیک و برق تحصیل همزمان داشتم اما برای مقطع ارشد وارد رشته مهندسی برق شدم و الان هم در یکی از شرکت های دانش بنیان مشغول به کار هستم. در کل هدفم محک زدن خودم بود و دوست داشتم ببینم میتونم چنین مسیری را با موفقیت پیش ببرم یا خیر!

📌 نگار از رشت

من در دانشگاه آزاد دو رشته مدیریت و حقوق را تحصیل کردم و بموقع در هر دو رشته هم مدرک گرفتم اما الان با مدرک حقوق شاغل هستم و به نوعی استخدام دادگستری هستم. برای من سود چندانی نداشت و بیشتر تحت فشار درسی و هزینه قرار گرفتم. توصیه میکنم قبل از اقدام حتما هدفتان را دقیق مشخص کنید.

آیا تحصیل همزمان دو رشته مجازات دارد؟

کاری مجازات دارد که جرم محسوب شود و فرد یا افرادی مرتکب آن شوند. تحصیل کردن در کشور ما و دیگر کشور ها اگر بر اساس قوانین مصوب آن کشور باشد جرم محسوب نمیشود حتی اگر تحصیل همزمان در دو رشته باشد.

زمانی میتوان تحصیل همزمان را جرم محسوب کرد که در کنکور سراسری تخلفی انجام شود یا فرد بدون در نظر گرفتن شرایط دانشگاه های مختلف با کمک افراد شاغل در آن دانشگاه اقدام به انتخاب رشته در دانشگاه جدید کرده باشد.

همچنین آقایونی که ثبت معافیت تحصیلی در سیستم نظام وظیفه انجام نمیدهند حتی اگر جرمی هم مرتکب نشده باشند عملا کار بیهوده ای برای تحصیل انجام میدهند چون مدرک تحصیلی آن ها وجاحت قانونی ندارد!

پس نتیجه گیری میکنیم اگر طبق شرایط گفته شده برای جنس های مختلف دانشگاهی شما اقدام به تحصیل در رشته و دانشگاه دوم بصورت همزمان کنید و هم دانشگاه اول و هم دانشگاه دوم از نظر معاونت آموزشی دانشگاه کار شما را تایید کنند قطعا جرمی انجام نشده پس مجازاتی هم در پی نخواهد داشت.

در پایان درمورد تحصیل همزمان در دو رشته باید بدانید که :

امکان تحصیل همزمان در دو رشته در دانشگاه های مختلف حتی بین دانشگاه های مختلف وجود دارد.تنها کافیست در هر جنس دانشگاهی که قصد تحصیل همزمان دو رشته را دارید شرایط و ضوابط را رعایت کنید.

اگر اینکار را برای دانشگاه های دارای شهریه انجام میدهید حتما قبل از اقدام تحقیقات لازم در رابطه با میزان هزینه هایی که میشود را انجام دهید مخصوصا اگر قصد دارید در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه آزاد تحصیل کنید.

آکادمی کنکور مشاور بعنوان تخصصی ترین مرکز مشاوره تحصیلی کشور تنها یه تماس برای پاسخگویی به سوالات شما عزیزان با شما فاصله دارد.

❓ سوالات متدوالی که شما عزیزان از کنکور مشاور میپرسید

❓ آیا میشود بطور همزمان در رشته پزشکی هم تحصیل کرد؟

خیر چنین امکانی وجود ندارد  و تنها امکان تحصیل همزمان در مقطع کارشناسی و ارشد میباشد و نمیتوان در هیچکدام از رشته های دکتری تحصیل کرد.

❓ دانشجویان ممتاز باید برای تحصیل همزمان شهریه پرداخت کنند؟

در صورتی که هر دو رشته در دانشگاه دولتی دوره روزانه باشد خیر ولی در خصوص دیگر دانشگاه ها حتما باید شهریه پرداخت شود.

❓ مدت زمان تحصیل در دو رشته بصورت همزمان چگونه محاسبه میشود؟

دانشجویان باید تا پایان زمان سنوات تحصیلی رشته اول حتما رشته دوم را هم به اتمام برسانند مگر اینکه با نظر دانشگاه حداکثر ۲ ترم دیگر سنوات بگیرند در واقع میتوان گفت ملاک مدت تحصیل رشته اول است که برای آقایون زمان بندی اهمیت به دلیل سربازی اهمیت بیشتری دارد.

❓ با چه رتبه ای در کنکور میشه تحصیل همزمان داشت؟

ملاک رتبه بندی نیست بلکه معدل دو نیم سال اول تحصیلی یا داشتن مدال المپیاد دانش آموزی یا جوایز از جشنواره های علمی است اما معمولا دو رقمی ها در اولویت تایید وزارت علوم قرار میگیرند.

❓ تحصیل همزمان در رشته پیراپزشکی امکان پذیر است؟

این قانون برای این دسته از رشته ها هم امکان پذیر است اما با توجه به واحد های درسی کارآموزی و بیمارستانی میتوان گفت اقدام منطقی و درستی نیست بعلاوه اینکه در اکثر رشته ها باید دوره ۲ ساله طرح گذرانده شود.