تاریخ آخرین به روزرسانی مقاله معرفی به استاد چیست؟: خرداد ماه ۱۴۰۴
معرفی به استاد از جمله مواردی است که در کشورمان به منظور رفاه حال دانشجویان تصویب شده است. با این حال، اگر دانشجویی به دلیل برخی مشکلات قادر به گذراندن تمامی واحدهای درسی خود در طول سنوات تحصیلی نباشد، می تواند با آموزش محل تحصیل خود هماهنگ کرده و چند واحد درسی را معرفی به استاد بگیرد.
بر طبق این بخشنامه، دیگر نیازی نیست که دانشجو برای نیمسال بعد در کلاس درس حاضر شود و می تواند از طریق معرفی به استاد و دریافت جزوات، همزمان با سایر دانشجویان در امتحانات پایان ترم حاضر شود.
تمامی دانشجویانی که در دانشگاه های دولتی، آزاد، پیام نور، غیر انتفاعی و فرهنگیان تحصیل می کنند، قادر به استفاده از این فرصت برای پاس کردن برخی دروس هستند.
فهرست مطالب
معرفی به استاد دقیقاً یعنی چه؟
طرح معرفی به استاد امتیازی است که توسط دانشگاهها به دانشجویان اعطا میشود. این مکانیسم امکان کاهش ۵۰ درصدی شهریه تحصیلی را برای دانشجویان فراهم مینماید.
به عنوان نمونه، چنانچه شهریه دوره عادی برای دانشجویی مبلغ ده میلیون تومان باشد، با بهرهمندی از این طرح، تنها موظف به پرداخت نیمی از این مبلغ خواهد بود.
مزیت اصلی این طرح، تسریع فرآیند تحصیل است؛ به گونهای که دانشجو ملزم به حضور فیزیکی در دانشگاه طی شش ماه تحصیلی نیست. این امتیاز به منظور تسهیل شرایط آموزشی برای دانشجویان طراحی شده است.
شرایط اعطای این امتیاز:
⚡وضعیت تحصیلی: دانشجو باید در ترم پایانی تحصیلات خود قرار داشته باشد.
⚡تعداد واحدهای باقیمانده: حداکثر تعداد واحدهای باقیمانده نباید از ۷ واحد تجاوز کند (به عنوان مثال، امکان ⚡استفاده از این طرح برای ۲۰ واحد باقیمانده وجود ندارد).
نوع دروس قابل ارائه:
⚡دروس قابل ارائه: صرفاً دروس تخصصی رشته
دروس غیرقابل ارائه:
⚡دروس عمومی
⚡دورههای کارآموزی
⚡پروژههای پایانی
⚡دروس تربیت بدنی و ورزش
مزایای اجرایی طرح:
✔عدم الزام به حضور کلاسی: دانشجو موظف به شرکت در جلسات هفتگی نیست.
✔حضور هدفمند: صرفاً برای برگزاری آزمون نهایی در دانشگاه حاضر میشود.
✔زمانبندی ارزشیابی: طبق منابع تعیینشده، آزمون ظرف بیست تا چهل و پنج روز پس از ثبتنام برگزار میگردد.( این زمان بندی توسط مدیرگروه رشته مربوطه تعیین می شود)
✔تأثیر در معدل: نمره اخذ شده در کارنامه درسی درج شده و در محاسبه معدل نهایی مؤثر است.
✔این سازوکار آموزشی، راهکاری مؤثر برای دانشجویانی است که در مرحله پایانی تحصیلات کارشناسی قرار داشته و با محدودیت واحد مواجه هستند.
مراحل دریافت معرفی به استاد (گام به گام)
فرآیند اخذ واحد از طریق معرفی به استاد عموماً برای دانشجویان در آستانه فارغالتحصیلی که تنها معدودی واحد درسی باقی مانده دارند، قابل اجراست.
این مکانیسم عمدتاً شامل مراحل بررسی سوابق تحصیلی، ارائه درخواست به گروه آموزشی، اخذ مجوزهای لازم و نهایتاً ثبت نمره میباشد. مراحل اجرایی به شرح زیر است:
بررسی سوابق تحصیلی
دانشجو میبایست ابتدا کارنامه تحصیلی خود را دقیقاً ارزیابی نماید تا اطمینان حاصل کند کلیه واحدهای الزامی را پاس نموده و صرفاً تعداد محدودی واحد نظری (عموماً ۸ واحد یا کمتر) باقی مانده است.
مراجعه به گروه آموزشی تخصصی
مراجعه به گروه آموزشی مرتبط با رشته تحصیلی و تسلیم درخواست کتبی برای بهرهمندی از طرح معرفی به استاد ضروری میباشد.
تکمیل درخواست و اخذ تأییدیه
پس از بررسی مدارک توسط گروه آموزشی و موافقت اولیه، فرم مخصوص به دانشجو ارائه میگردد. دانشجو پس از تکمیل فرم، آن را جهت تأیید نهایی به گروه آموزشی عودت میدهد.
ثبت رسمی درس و پرداخت شهریه
با اخذ تأییدیه گروه آموزشی، دانشجو ملزم است به اداره آموزش یا واحد امتحانات مراجعه نموده و با انجام پرداختهای مربوطه، درس مورد نظر را به صورت “معرفی به استاد” ثبت نماید.
هماهنگی با استاد مربوطه و ارزشیابی
دانشجو مسئول هماهنگی مستقیم با استاد درس جهت تعیین نحوه و زمان برگزاری ارزیابی پایانی میباشد.
تذکر مهم:
این مراحل کلی بوده و ممکن است بسته به آییننامه داخلی دانشگاه یا مؤسسه آموزشی متغیر باشد. جهت اطمینان از اجرای دقیق فرایند، مراجعه به دستورالعملهای ابلاغی مؤسسه آموزشی متبوع الزامی است.
در چه دروسی معرفی به استاد داده نمیشود؟
با توجه به مقررات دانشگاههای مختلف، در برخی دروس امکان معرفی به استاد وجود ندارد. در جدول زیر، این دروس به همراه توضیحات و استثناهای احتمالی آورده شده است:
| نوع درس | توضیحات / استثناها |
| دروس کاملا عملی | به هیچ عنوان قابل «معرفی به استاد»نیستند (مانند آزمایشگاه، کارگاه، یا فعالیتهای عملی خاص) |
| دروس عملی-نظری | به هیچ عنوان قابل «معرفی به استاد»نیستند (مانند آزمایشگاه، کارگاه، یا فعالیتهای عملی خاص) |
| دروس عملی-نظری | تنها در صورت قبولی در بخش عملی و مردودی در بخش نظری، با تأیید استاد و گروه آموزشی ممکن است مجاز باشد |
| کارآموزی | نیازمند حضور فیزیکی و انجام فعالیت در محیط کار است و قابل «معرفی به استاد»نیست |
| کارورزی | مشمول مقررات دروس عملی است و امکان «معرفی به استاد»ندارد |
| پروژه پایانی | الزاماً باید دفاع شود و امکان گذراندن آن از طریق امتحان «معرفی به استاد»وجود ندارد |
| ورزش | به دلیل نیاز به حضور عملی و فعالیت فیزیکی، قابل «معرفی به استاد»نیست |
| معارف اسلامی | در برخی دانشگاهها (مانند پیام نور) نیاز به تأیید مدرسان دارای صلاحیت از نهاد رهبری دارد و ممکن است محدودیتهایی اعمال شود |
| دروس با واحد عملی | حتی اگر بخشی از درس عملی باشد، معمولاً غیرقابل معرفی است |
آیا معرفی به استاد تاثیری در معدل دارد؟
نمره دروس اخذ شده از طریق طرح معرفی به استاد، همانند سایر واحدهای تحصیلی در معدل محاسبه میشود.
در صورت اعطای نمره مطلوب توسط استاد مربوطه، معدل دانشجو ارتقاء خواهد یافت. برعکس، نمره پایین موجب کاهش معدل میگردد.
معرفی به استاد برای دروس عمومی
با توجه به توضیحات پیشین، دروس عمومی تحت پوشش طرح معرفی به استاد قرار نمیگیرند. این محدودیت بهعنوان یک قاعده ثابت در آییننامه آموزشی دانشگاهها تعریف شده است. دروس پایهای مانند زبان عمومی، معارف اسلامی و مبانی نظری مشمول این ممنوعیت هستند.
شاید این مقاله برای شما مفید باشد: راهنمای کامل انتخاب واحد در سامانه گلستان
معرفی نامه به استاد در ارشد دانشگاه آزاد
در مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی، سازوکار معرفی به استاد عموماً کاربرد محدودتری دارد و به ندرت برای دانشجویان این مقطع فعال میشود.
این فرآیند آموزشی عمدتاً مختص دانشجویان مقطع کارشناسی است که در مراحل پایانی تحصیل خود قرار دارند. هدف اصلی، تسهیل گذراندن تعداد معدودی از واحدهای باقیمانده بدون نیاز به حضور فیزیکی در کلاسهاست.
در این روش، دانشجو از طریق معرفی رسمی به استاد مربوطه، صرفاً موظف به شرکت در آزمون پایانی میباشد.
تفاوت ساختاری دورههای تحصیلات تکمیلی باعث میشود این مکانیسم در مقطع ارشد کمتر قابل اجرا باشد.
دروس کارشناسی ارشد غالباً پژوهش محور بوده و نیازمند تعامل مستمر با استاد راهنما هستند. همچنین حضور منظم در جلسات بحث و تحلیل از ارکان اساسی این مقطع محسوب میشود.
واحدهای عملی و سمینارهای تخصصی نیز امکان ارائه از طریق آزمون تکمرحلهای را ندارند.
با این وجود، در موارد استثنایی مانند دروس نظری محض که پیشنیاز اتمام تحصیل باشند، ممکن است با تأیید شورای آموزشی گروه، مجوزهای محدودی صادر شود.
اما به طور کلی، سیاست آموزشی دانشگاههای آزاد در مقطع ارشد، تکمیل پروسه آموزشی از طریق حضور نظاممند را ترجیح میدهد. این رویکرد با ماهیت پیشرفته و تخصصیتر دورههای کارشناسی ارشد همسو است.
اگر معرفی به استاد را بیفتیم چه میشود
در صورت مردودی در این درس (که جزو دروس تخصصی محسوب میشود)، دانشجو الزاماً میبایست دوره آموزشی را مجدداً طی نماید. این تکرار میتواند با استاد قبلی یا استادی جدید انجام پذیرد تا واحد مذکور با موفقیت گذرانده شود.
شایان ذکر است که مقررات آموزشی در دانشگاههای مختلف متفاوت است، اما در اکثر مؤسسات آموزش عالی حداکثر دو بار افتادن یک درس مجاز میباشد. اگر دانشجو برای بار سوم در یک درس مردود شود:
✔پرونده آموزشی وی به کمیسیون موارد خاص ارجاع میگردد
✔شورای تخصصی دانشگاه پس از بررسی، در مورد اعطای فرصت مجدد یا اخراج قطعی از دانشگاه تصمیم نهایی را اتخاذ خواهد نمود
توجه:
در تمامی موارد مردودی، شهریه پرداختی به عنوان هزینه آموزشی مردودی محسوب گردیده و قابل استرداد نخواهد بود.
شرایط و نحوه گرفتن معرفی به استاد
شرایط و نحوه گرفتن ممکن است بین دانشگاه ها متفاوت باشد. اما در بیشتر موارد، به صورت زیر انجام می شود:
📌درخواست معرفی: برخی دانشگاه ها ممکن است از دانشجویان درخواست کنند که درخواست معرفی را به صورت کتبی یا الکترونیکی ارسال کنند. درخواست معرفی ممکن است شامل اطلاعاتی مانند نام، شماره دانشجویی، تخصص و هدف ارتقای تحصیلی شما باشد.
📌ملاقات حضوری: در بعضی موارد، دانشگاه ها ممکن است از دانشجویان بخواهند که به صورت حضوری با استاد مورد نظر ملاقات کنند. در این ملاقات، شما می توانید درباره تحقیقات و علاقه مندی های خود صحبت کنید و درخواست معرفی را بیان کنید.
📌معرفی توسط استادان دیگر: در برخی دانشگاه ها، استادان ممکن است خواستار معرفی توسط استادان دیگر باشند. در این صورت، شما می توانید با استادانی که قبلا با آن ها همکاری کرده اید یا درس گرفته اید تماس بگیرید و درخواست معرفی را از آن ها بخواهید.
در هر صورت، معرفی به استاد در دانشگاه بهتر است با رعایت قوانین و ضوابط دانشگاه و با ملاحظه نیازهای خاص هر دانشگاهی انجام شود. همچنین، توصیه می شود قبل از درخواست معرفی، با استادان و یا مشاوران تحصیلی در دانشگاه خود مشورت کنید تا روش مناسب برای معرفی به استاد را بدانید.
شرایط معرفی به استاد در دانشگاه دولتی
شرایط و نحوه گرفتن معرفی به استاد در دانشگاه های دولتی ممکن است با توجه به سیاست ها و قوانین هر دانشگاه متفاوت باشد. در اینجا به طور کلی به شرایط و نحوه گرفتن در دانشگاه های دولتی اشاره خواهیم کرد:
✔️ تایید مدیر گروه آموزشی: مدیر گروه باید تایید کند دانشجویی که خواستار معرفی به استاد است، حتما نیمسال آخر تحصیلی خود را سپری می کند. در غیر این صورت، دانشجو نمی تواند معرفی به استاد بگیرد.
✔️ درس مربوطه در نیمسال ارائه نشده باشد.
✔️ در زمان معرفی به استاد، تعداد واحدها برای نیمسال آخر بیشتر از ۲۴ نباشد.
✔️ دانشجویانی که قصد دارند از فرصت معرفی به استاد استفاده کنند، باید بعد از زمان حذف و اضافه دروس، به سامانه گلستان مراجعه کرده و درخواست خود را ثبت کنند.
شرایط معرفی به استاد در دانشگاه آزاد
شرایط و نحوه گرفتن معرفی به استاد در دانشگاه آزاد ممکن است در هر دانشگاه و رشته تحصیلی متفاوت باشد، اما در اکثر موارد مراحل زیر وجود دارد:
✔️ تعیین استاد: در ابتدا باید استادی که می خواهید به آن معرفی شوید را انتخاب کنید. می توانید با مشاور تحصیلی خود مشورت کنید یا از نظرات دیگران که با استادی خاص همکاری کرده اند، استفاده نمایید.
✔️ تماس با استاد: برای گرفتن معرفی ابتدا باید با استاد تماس بگیرید. می توانید از ایمیل، تلفن، یا ملاقات حضوری استفاده کنید. در تماس خود، بهتر است یک مختصری درباره خود و دلایلی که می خواهید به استاد معرفی شوید را بیان کنید.
✔️ در دانشگاه آزاد هر دانشجو می تواند تنها دو درس نظری به تعداد ۴ واحد را معرفی به استاد بگیرد.
✔️ هر دانشگاهی تاریخ مشخصی را برای امتحانات معرفی به استاد در نظر می گیرد.
✔️ امکان معرفی به استاد برای دروس عملی وجود ندارد. البته اگر دانشجو یک بار درس عملی را افتاده باشد، می تواند بگیرد.
✔️ امکان ارائه درس ترمی و معرفی به استاد به صورت همزمان میسر نیست.
✔️ زمان معرفی به استاد دانشگاه آزاد قبل از شروع نیمسال تحصیلی است.
✔️ شهریه دروس معرفی به استاد در دانشگاه آزاد، نصف شهریه ثابت واحدهای اخذ شده است.
شرایط معرفی به استاد در دانشگاه پیام نور
در این بخش شرایط و نحوه گرفتن معرفی به استاد در دانشگاه پیام نور را توضیح می دهیم:
✅ شرایط
- دانشجویان دوره کاردانی و کارشناسی برای دو درس نظری می توانند معرفی به استاد بگیرند.
- امکان معرفی به استاد در دروس عملی وجود ندارد.
- دانشجویان ارشد تنها برای یک درس نظری می توانند معرفی به استاد بگیرند.
- شهریه دروس معرفی به استاد در دانشگاه پیام نور، نصف شهریه ثابت واحدهای اخذ شده است.
✅ روش ها
برای گرفتن معرفی به استاد در دانشگاه پیام نور، می توانید از راه های زیر استفاده کنید:
- مراجعه حضوری: در این روش شما می توانید به دفتر استاد مورد نظر بروید و از او بخواهید تا به عنوان استاد راهنما یا مشاور شما عمل کند. در این حالت بهتر است ابتدا با استاد مورد نظر ملاقاتی قبلی ترتیب دهید.
- تماس تلفنی یا ایمیل: در این روش، شما می توانید با استاد مورد نظر تماس تلفنی بگیرید و یا ایمیلی به او بفرستید و درخواست خود را بیان کنید. این روش برای افرادی که در شهر دیگری زندگی می کنند یا از دیگر کشورها هستند مفید است.
- مراجعه به دفتر اساتید یا دفتر پذیرش دانشگاه: در برخی موارد، دانشگاه ها ممکن است دفتری برای مراجعه و درخواست معرفی به استاد برای شما در نظر بگیرند. در این صورت، شما می توانید به این دفتر مراجعه کرده و درخواست خود را ثبت کنید. در هر صورت، بهتر است قبل از اقدام به گرفتن معرفی به استاد، شرایط و الزامات دانشگاه مورد نظر را بررسی کنید و با استاد مورد نظر صحبت کنید تا اطلاعات دقیقی در این زمینه به دست آورید.
شاید این مقاله برای شما مفید باشد: معرفی دانشگاه مجازی
معرفی به استاد چند واحد است؟
سقف مجاز در دانشگاه دولتی دو درس نظری است و می تواند ۴ واحد یا بیشتر باشد. میزان واحد مجاز برای اخذ در دانشگاه های آزاد و پیام نور نیز معمولا دو درس نظری به ارزش ۲ تا ۸ واحد است.
زمانبندی معرفی به استاد
باید قبل از شروع نیمسال تحصیلی تعیین شود؛ یعنی دانشجو قبل از اینکه نیمسال تحصیلی آغاز شود باید با استاد مربوطه صحبت کرده و شرایط و مراحل را طی کند.
چه واحدهایی شامل شرایط معرفی به استاد می شود؟
بیشتر شامل دروس تئوری است و دانشجویان دانشگاه های آزاد و پیام نور نمی توانند دروس عملی را معرفی به استاد بگیرند.
سخن آخر
دانشجویانی که بیشتر واحدهای درسی خود را پاس کرده باشند، می توانند در نیمسال آخر تحصیلی با مدیر آموزش دانشکده خود هماهنگ کرده و چند درس را معرفی به استاد بگیرند و دیگر در کلاس های مربوطه شرکت نکرده و در امتحانات پایان ترم حاضر شوند. در این مقاله شرایط معرفی به استاد در دانشگاه های دولتی، آزاد و پیام نور را بررسی کردیم.
❓سوالات متداول درباره معرفی به استاد
❓آیا “معرفی به استاد” برای دانشجویان بینالمللی در ایران مجاز است؟
بله، اما نیازمند تأیید اداره امور بینالملل دانشگاه و ارائه مدارک اضافی مانند مجوز اقامت معتبر است. شرایط ممکن است نسبت به دانشجویان داخلی سختگیرانهتر باشد.
❓آیا امکان “معرفی به استاد” برای دروس اختیاری خارج از رشته تحصیلی وجود دارد؟
خیر، این فرآیند تنها برای دروس مرتبط با رشته اصلی یا پروژههای مصوب گروه آموزشی امکانپذیر است. انتخاب دروس خارج از چارچوب نیازمند مجوز ویژه است.
❓آیا اساتید حق رد درخواست “معرفی به استاد” بدون ذکر دلیل را دارند؟
بله، اساتید بر اساس صلاحدید شخصی یا محدودیتهای زمانی میتوانند درخواست را رد کنند، اما دانشگاهها اغلب توصیه میکنند دلایل مرتبط با سیاستهای آموزشی بیان شود.
❓آیا “معرفی به استاد” برای ترمهای تابستانی نیز قابل اجراست؟
بستگی به دانشگاه دارد. برخی دانشگاهها مانند دانشگاه تهران این امکان را تنها برای ترمهای پاییز و بهار مجاز میدانند، مگر در موارد اضطراری با تأیید شورای آموزشی.
