تاریخ بروزرسانی اطلاعات رشته میکروبیولوژی: خرداد ماه ۱۴۰۴
اگر فرصت خواندن متن را ندارید، فقط به فایل صوتی زیر گوش دهید:
گروه تجربی تنوع زیادی از نظر رشته های تحصیلی دارد و برای موفقیت آخرین راه قبولی در رشته های پزشکی و پیراپزشکی نیست بلکه میشود با تحصیل در رشته میکروبیولوژی آینده شغلی و درآمد خوبی داشت. سایت تخصصی مشاوره کنکور تجربی در تهران، کنکور مشاور.
با توجه به اینکه سوالات در خصوص رشته میکروبیولوژی بسیار زیاد است و حتی خیلی ها با آن آشنایی ندارند تصمیم گرفتیم این رشته را کامل و جامع معرفی کنیم و در خصوص دوران تحصیل آن در دانشگاه و در نهایت درآمد و بازار کارش در ایران و خارج ایران توضیح بدیم.
فهرست مطالب
معرفی رشته میکروبیولوژی
رشته میکروبیولوژی علمی است که به مطالعه میکروارگانیسم ها (میکروب ها) اختصاص دارد. میکروب ها شامل باکتری ها، ویروس ها، قارچ ها و پارازیت ها هستند. میکروبیولوژی به بررسی ساختار، فیزیولوژی، تکثیر، تفاوت های ژنتیکی و تأثیرات آن ها بر محیط زیست و انسان می پردازد.
در این رشته، دانشجویان با مباحث مربوط به زیست شناسی میکروبی، ایمنی شناسی، بیوشیمی میکروبی، بیوتکنولوژی میکروبی و کنترل عفونت ها آشنا می شوند. آن ها در طول تحصیل خود می توانند در آزمایشگاه ها و محیط های کاربردی مختلفی مانند آزمایشگاه های بالینی، آزمایشگاه های محیطی و صنعتی فعالیت کنند.
میکروبیولوژی در حوزه های مختلفی از جمله پزشکی، دامپزشکی، کشاورزی، محیط زیست، صنعت غذایی و داروسازی، بهداشت عمومی و تحقیقات علمی کاربرد دارد. این رشته از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا میکروب ها همچنان نقش مهمی در بیماری ها، سازمان دهی زیستی و فناوری های نوین دارند. در ادامه به کاربرد میکروبیولوژی در حوزه های مختلف اشاره می کنیم.
- حوزه پزشکی: در این حوزه، میکروبیولوژی به بررسی علل و مکانیسم های بیماری های عفونی، تشخیص و درمان عفونت ها، توسعه و آزمایش داروهای ضد میکروبی و پیشگیری از انتقال عفونت ها می پردازد.
- حوزه کشاورزی: بررسی تأثیر میکروب ها در رشد و توسعه گیاهان، کنترل آفات و بیماری های گیاهی، استفاده از میکروب ها در تولید کودهای زیستی و بیوپلیمرها.
- حوزه محیط زیست: بررسی نقش میکروب ها در تجزیه و تحلیل مواد آلی، تصفیه فاضلاب و پساب ها، تعیین کیفیت آب و خاک، بازیافت مواد آلی.
- حوزه داروسازی: بررسی استفاده از میکروب ها در تولید آنتی بیوتیک ها، آنزیم ها و سایر محصولات بیولوژیکی.
- حوزه بهداشت عمومی: بررسی کنترل عفونت ها، پیشگیری از انتقال بیماری ها و مدیریت بیمارستانی.
لازم به ذکر است که در رشته میکروبیولوژی، از تکنیک های پیشرفته مانند دی ان ای، روش های کشت و شناسایی، میکروسکوپی الکترونی، فلوئورسانس و سکانینگ الکترونی استفاده می شود.
توجه
با معرفی مختصری که در خصوص این رشته جذاب شد میتوانید به سادگی تشخیص دهید که امکان اشتغال بطور همزمان در زمینه شغلی وجود دارد بعلاوه اینکه دایره شغلی عمدتا در زیر مجموعه آزمایشگاهی و تحقیقاتی قرار میگیرد بعلاوه اینکه رشته میکروبیولوژی برای ورود به حیطه تدریس در سطح دانشگاه و آموزش و پرورش در قالب دبیر زیست عالی است.
درآمد و بازار کار رشته میکروبیولوژی
درآمد و بازار کار برای فارغ التحصیلان رشته میکروبیولوژی متناسب با تخصص، سطح تحصیلات و تجربه کاری آن ها است. در زمینه پژوهش علمی و تحقیقات دانشگاهی، فارغ التحصیلان میکروبیولوژی می توانند به عنوان پژوهشگران و اعضای هیئت علمی در دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی فعالیت کنند. همچنین، در صنایع داروسازی، آزمایشگاه های پزشکی و بیوتکنولوژی، میکروبیولوژیست ها به عنوان متخصصان تحقیق و توسعه، کنترل کیفیت و تجزیه و تحلیل آزمایشگاهی مشغول به کار می شوند.
علاوه بر این، فارغ التحصیلان رشته میکروبیولوژی می توانند در حوزه های بهداشت عمومی، مدیریت بیمارستانی، کنترل عفونت، بهداشت محیط و سلامت عمومی فعالیت کنند. همچنین، در صنایع غذایی، میکروبیولوژیست ها می توانند در زمینه کنترل کیفیت مواد غذایی، توسعه فرآورده های جدید و بهبود فرآیندهای تولیدی مشغول به کار شوند.
امروزه با توجه به رشد روزافزون صنعت بیوتکنولوژی، بازار کار برای فارغ التحصیلان میکروبیولوژی نسبتاً خوب است. اما برای دستیابی به فرصت های شغلی بهتر، توصیه می شود که فارغ التحصیلان در طول دوره تحصیلی خود تجربه های عملی و کارآموزی در زمینه های مختلف را کسب کرده و مهارت های لازم برای انجام کارهای عملی مرتبط با رشته خود را تقویت کنند.
درآمد رشته میکروبیولوژی
درآمد حاصل از رشته میکروبیولوژی به طور قابل توجهی تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار می گیرد، از جمله سطح تحصیلات، تخصص، سابقه کاری، موقعیت جغرافیایی و نوع صنعت یا سازمانی که در آن فعالیت می کنید. در زیر چند عامل مهمی که می تواند در درآمد رشته مذکور تأثیرگذار باشد را بررسی خواهیم کرد:
- سطح تحصیلات: داشتن مدرک تحصیلی بالاتر می تواند به شما کمک کند تا درآمد بیشتری دریافت کنید. مثلاً داشتن مدرک دکترا در میکروبیولوژی می تواند درآمد شما را افزایش دهد.
- تخصص و تجربه کاری: داشتن تخصص و تجربه کاری در حوزه های خاص میکروبیولوژی، مانند میکروبیولوژی پزشکی، میکروبیولوژی صنعتی یا میکروبیولوژی غذا، می تواند درآمد شما را افزایش دهد. همچنین، سابقه کاری نیز می تواند به شما کمک کند تا در سلسله مراتب شغلی بالاتر قرار بگیرید و در نتیجه درآمد بیشتری به دست آورید.
- محل کار: محل کار نیز تأثیر زیادی در درآمد شما دارد. در برخی مناطق یا کشورها، درآمد متوسط برای متخصصان میکروبیولوژی بیشتر است.
- صنعت مورد نظر: میکروبیولوژی در صنایع مختلفی مانند صنایع دارویی، صنایع غذایی، صنایع کشاورزی و صنایع آب و فاضلاب کاربرد دارد. در هر صنعت، درآمد متخصصان میکروبیولوژی ممکن است متفاوت باشد.
درآمد دقیق در رشته میکروبیولوژی بستگی به شرایط خاص هر فردی دارد. با توجه به متغیرهای مذکور، مبلغ حدودی درآمد برای دانش آموختگان این رشته دشوار است. با این حال، در کشورمان ایران میانگین درآمد ماهانه برای یک میکروبیولوژیست حدودا به قرار زیر است:
- تازه فارغ التحصیل: درآمد ابتدایی یک میکروبیولوژیست تازه فارغ التحصیل معمولا در حدود ۵ تا ۱۰ میلیون تومان است.
- میکروبیولوژیست با تجربه متوسط: با چند سال تجربه کاری، میکروبیولوژیست ها می توانند درآمدی بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان را به دست آورند.
- میکروبیولوژیست با تجربه بالا و مدیریتی: میکروبیولوژیست های با تجربه بالا که در سطح مدیریتی فعالیت می کنند، درآمد بیشتری خواهند داشت. در این حالت، درآمد آن ها ممکن است بین ۲۰ تا ۵۰ میلیون تومان یا حتی بیشتر باشد.
لازم به ذکر است که این میزان درآمدها تقریبی هستند و می توانند بسته به شرایط مختلف متغیر باشند. از طرفی، فعالیت در صنعت خصوصی همواره نسبت به حوزه عمومی، درآمد بیشتری خواهد داشت. همچنین، درآمدها ممکن است با عوامل دیگری مانند پاداش ها، مزایا و سیاست های سازمانی مرتبط باشد.
موضوعات مرتبط : شرایط قبولی در رشته میکروبیولوژی بدون کنکور
توجه
برای موفقیت و رسیدن به اوج درآمد در هر کاری لازم است سابقه خوب و تخصص کافی داشت و به قول قدیمی ها خاک خوری اون کار را کرد. در رشته میکروبیولوژی هم دقیقا این موضوع صادق است پس برای رسیدن به درآمد بالا عجله نکن و هر اقدامی را در مسیر خودش پیش ببر!
بازار کار رشته میکروبیولوژی
فارغ التحصیلان رشته میکروبیولوژی می توانند در بخش های مختلفی از بازار کار فعالیت کنند از جمله:
آزمایشگاه های پزشکی: میکروبیولوژیست ها در آزمایشگاه های پزشکی به تشخیص و شناسایی عوامل بیماری زا، آزمایشات میکروبیولوژیک و تحقیقات در زمینه بیماری های عفونی مشغول هستند.
صنعت داروسازی: در صنعت داروسازی، میکروبیولوژیست ها در تحقیق و توسعه داروهای ضد میکروبی، کنترل کیفیت محصولات دارویی و فرآورده های بیولوژیکی فعالیت می کنند.
صنعت غذایی: میکروبیولوژیست ها در صنعت غذایی به بررسی و کنترل کیفیت و ایمنی مواد غذایی، فرآیندهای تولید و حفظ غذاها و همچنین توسعه محصولات جدید مرتبط با میکروب ها می پردازند.
محیط زیست: در زمینه محیط زیست، میکروبیولوژیست ها به بررسی و کنترل آلودگی های میکروبی در منابع آب، خاک و هوا، فرآیندهای تصفیه آب فاضلاب، بیوتکنولوژی محیطی و بازیافت زباله ها می پردازند.
تحقیقات علمی: میکروبیولوژیست ها می توانند در دانشگاه ها، مراکز تحقیقاتی و سازمان های علمی به تحقیق و تدریس در زمینه میکروبیولوژی مشغول شوند.
به طور کلی، فارغ التحصیلان این رشته می توانند در بخش های مختلفی همچون پژوهش، صنعت دارویی، صنایع غذایی، کشاورزی، آزمایشگاه های پزشکی و بیمارستان ها، آزمایشگاه های محیطی، بهداشتی و … فعالیت کنند.
لیست مشاغل زیر مجموعه رشته میکروبیولوژی
| آزمایشگاه های بیمارستانی | آزمایشگاه های صنایع غذایی |
| شرکت های تولید دارو | شرکت های پژوهشی و تحقیقاتی |
| صنعت کشاورزی | سازمان محیط زیست |
| دبیر زیست شناسی | استاد و هیئت علمی دانشگاه |
رتبه لازم برای قبولی رشته میکروبیولوژی
رتبه مورد نیاز برای ورود به رشته میکروبیولوژی در دانشگاه ها بسته به سیستم آموزشی هر دانشگاه و همچنین، تعداد ظرفیت، نمره دهی کنکور و رقابت در هر سال تحصیلی متفاوت است. با این حال، آخرین رتبه قبولی رشته میکروبیولوژی در سال ۱۴۰۱ در چهار مورد از دانشگاه های مطرح ایران به شرح زیر است:
- دانشگاه دولتی تهران با رتبه ۴۲۰۰
- دانشگاه دولتی الزهرا تهران با رتبه ۱۱۲۰۰
- دانشگاه دولتی اصفهان با رتبه ۲۱۸۰۰
- دانشگاه دولتی شهید چمران اهواز با رتبه ۲۵۱۰۰
نکته
برای قبولی در رشته میکروبیولوژی در دانشگاه های آزاد تهران مثل واحد علوم پزشکی که از نظر کیفیت آموزشی خوب است داشتن رتبه کمتر از ۲۰ هزار سهمیه لازم است.
برای قبولی در دیگر واحد های دانشگاه آزاد تقریبا با هر رتبه ای میشه قبول شد برای مثال کسی که دارای رتبه ۱۰۰ هزار است میتواند در اکثر واحد های غیر از مرکز استان قبول شود.
همچنین باید توجه داشته باشید که میشود از طریق معدل یعنی بدون کنکور وارد این رشته شد که حتی در دانشگاه های دولتی هم ارائه میشود و در بسیاری از موارد معدل بالای ۱۴ کافی است!
دروس رشته میکروبیولوژی
دروس رشته میکروبیولوژی در دانشگاه شامل دروس عمومی و تخصصی و البته دروس پایه است و تقریبا چارت ثابتی در تمامی دانشگاه های کشور دارد. بد نیست از همین الان در خصوص درس هایی که قرار است آن ها ظرف مدت ۴ تا ۵ سال بگذرانید اطلاعاتی کسب کنید.
لیست دروس پایه میکروبیولوژی
| ریاضی عمومی۱ | فیزیک عمومی۱ |
| آزمایشگاه فیزیک عمومی۱ | شیمی عمومی۱ |
| آزمایشگاه شیمی عمومی۱ | ریاضی عمومی۲ |
| شیمی عمومی۲ | آزمایشگاه شیمی عمومی۲ |
| شیمی آلی۱ | آزمایشگاه شیمی آلی۱ |
لیست دروس عمومی میکروبیولوژی
| زبان انگلیسی | اندیشه اسلامی۱ |
| زبان فارسی | تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی |
| تربیت بدنی۱ | اندیشه اسلامی ۲ |
| انقلاب اسلامی ایران | تفسیر موضوعی قرآن |
| اخلاق اسلامی | دانش خانواده و جمعیت |
لیست دروس اختیاری میکروبیولوژی
| بیوفیزیک | مبانی مهندسی ژنتیک |
| کارورزی | آزمایشگاه ویروس شناسی |
لیست دروس تخصصی میکروبیولوژی
| مبانی گیاه شناسی | آزمایشگاه گیاه شناسی |
| مبانی زیست شناسی سلولی و مولکولی | آمار زیستی |
| آزمایشگاه مبانی زیست شناسی سلولی | کارگاه آمار زیستی |
| بیوشیمی ساختار | آزمایشگاه بیوشیمی ساختار |
| مبانی جانور شناسی | آزمایشگاه مبانی جانور شناسی |
| میکروبیولوژی ۱ | آزمایشگاه میکروبیولوژی ۱ |
| بیو شیمی متابولیسم | آزمایشگاه بیوشیمی متابولیسم |
| ژنتیک پایه | آزمایشگاه ژنتیک پایه |
| آزمایشگاه مبانی فیزیولوژی گیاهی | مبانی فیزیولوژی گیاهی |
| میکروبیولوژی ۲ | آزمایشگاه میکروبیولوژی ۲ |
| ژنتیک مولوکولی | آزمایشگاه ژنتیک مولوکولی |
| تکامل موجودات زنده | متون تخصصی میکروبیولوژی |
| باکتری شناسی ۱ | آزمایشگاه باکتری شناسی ۱ |
| میکروبیولوژی محیطی | آزمایشگاه میکروبیولوژی محیطی |
| ایمنی شناسی | آزمایشگاه ایمنی شناسی |
| مبانی فیزیولوژی جانوری | آزمایشگاه مبانی فیزیولوژی جانوری |
| مبانی بوم شناسی | ویروس شناسی |
| قارچ شناسی | آزمایشگاه قارچ شناسی |
| میکروبیولوژی صنعتی | آزمایشگاه میکروبیولوژی صنعتی |
| میکروبیولوژی مواد غذایی | آزمایشگاه میکروبیولوژی مواد غذایی |
| باکتری شناسی ۲ | آزمایشگاه باکتری شناسی ۲ |
همانطور که مشاهده حجم زیادی از دروس تخصصی مربوط به آزمایشگاه است پس به همین دلیل است که آینده شغلی فارغ التحصیلان رشته میکروبیولوژی به آزمایشگاه در زمینه های مختلف مربوط میشود.
مطلب مفید دیگر: معرفی رشته بینایی سنجی
بهترین دانشگاه ها برای ادامه تحصیل در رشته میکروبیولوژی
در ایران، تعداد زیادی دانشگاه برای ادامه تحصیل در رشته میکروبیولوژی وجود دارد. در ادامه، به برخی از بهترین دانشگاه ها در این زمینه اشاره می کنیم:
- دانشگاه تهران: دانشکده علوم پایه دانشگاه تهران دارای گروه میکروبیولوژی است که در آن می توانید در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا تحصیل کنید.
- دانشگاه شهید بهشتی: دانشکده علوم پایه دانشگاه شهید بهشتی نیز دارای گروه میکروبیولوژی است که امکان ادامه تحصیل در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا را در این رشته فراهم می کند.
- دانشگاه علوم پزشکی تهران: این دانشگاه با داشتن اساتید مجرب در زمینه آموزش مطالب مرتبط با میکروبیولوژی، پیشتاز است.
- دانشگاه علوم پزشکی شیراز: دانشگاه علوم پزشکی شیراز همه ساله تعداد زیادی دانشجو را در زمینه میکروبیولوژی تعلیم می دهد.
- دانشگاه علوم پزشکی اصفهان: این دانشگاه نیز تلاش می کند در زمینه میکروبیولوژی، دانش آموختگانی با علم و دانش بالا به جامعه تحویل دهد.
این تنها چند نمونه از دانشگاه های برتر در رشته میکروبیولوژی در ایران هستند. قبل از اقدام به انتخاب دانشگاه، توصیه می شود تحقیقات خود را در مورد برنامه های تحصیلی، اساتید و تجهیزات آزمایشگاهی مربوطه انجام دهید تا تصمیم بهتری بگیرید.
گرایش های رشته میکروبیولوژی
برخی از مهمترین گرایش های رشته میکروبیولوژی عبارتند از:
- میکروبیولوژی پزشکی
- میکروبیولوژی صنعتی
- میکروبیولوژی زیست فناوری
- میکروبیولوژی محیطی
- میکروبیولوژی کشاورزی
- میکروبیولوژی غذایی
- میکروبیولوژی آب و فاضلاب
- میکروبیولوژی دارویی
- میکروبیولوژی مولکولی
- میکروبیولوژی ویروس شناسی
این فقط چند نمونه از گرایش های موجود در رشته میکروبیولوژی هستند و هر دانشگاه و مؤسسه آموزشی ممکن است گرایش های خاص خود را داشته باشد.
میکروبیولوژی چند سال است؟
همانطور که از دروس رشته میکروبیولوژی مشخص است و از آنجایی که این رشته جزء رشته های کارشناسی پیوسته است پس این امکان وجود دارد که بشود ظرف مدت حداکثر ۵ سال یا زودتر آن را به اتمام رساند.
سنوات تحصیلی این رشته برای پسر ها و دختر ها ۵ ساله است و در صورتی که کسی در این بازه موفق به فارغ التحصیل شدن نشود برای ادامه تحصیل موافقت دانشگاه لازم است در غیر اینصورت دانشجو اخراج میشود!
با توجه به مطالب گفته شده
در این مقاله صفر تا صد رشته میکروبیولوژی را از واحد هایدرسی در دانشگاه گرفته تا درآمد و بازار کار رتبه قبولی برای ورود به این رشته مورد بررسی قرار دادیم تا به سادگی بتوانید تصمیم بگیرید اما کنکور مشاور بعنوان تخصصی ترین مرکز انتخاب رشته در ایران آماده است تا بصورت حضوری یا تلفنی با مشاوره ای دقیق و جامع مسیر را برای شما روشن کند!
سوالات متدوال در خصوص رشته میکروبیولوژی
پر تکرار ترین سوالاتی که از مشاوران ما پرسیده شده است.
درآمد رشته میکروبیولوژی در ایران چقدر است؟
درآمد رشته میکروبیولوژی در ایران بدون شک بر اساس سابقه و زمینه های شغلی مختلف این رشته قابل بررسی است اما بطور کلی در بدترین حالت درآمد ماهانه ۸ میلیون تومان دارد و کسانی که در جایگاه شغلی خوبی باشند تا ۵۰ میلیون تومان در ماه میتوانند کسب درآمد کنند.
قبولی در رشته میکروبیولوژی بدون کنکور چگونه است؟
تقریبا تمام دانشگاه های کشور حتی دانشگاه های دولتی دارای رشته میکروبیولوژی بدون کنکور است و پذیرش در آن بر اساس سوابق تحصیلی و معدل میباشد . بدون شرکت در کنکور در دو نیم سال تحصیلی میتوان ثبت نام کرد و وارد این رشته شد که از نظر اعتبار مدرک با حالت بدون کنکور هیچ تفاوتی ندارد.
رشته میکروبیولوژی بهتر است یا علوم آزمایشگاهی؟
رشته علوم آزمایشگاهی جزء رشته های پیراپزشکی است و درآمد آن و البته امنیت شغلی آن بسیار بهتر از رشته میکروبیولوژی میباشد. در واقع میتوان گفت علوم آزمایشگاهی از همه نظر بهتر است اما برای قبولی در آن نیاز به رتبه خوبی میباشد بعلاوه اینکه حالت بدون کنکور ندارد. مرکز تخصصی مشاوره کنکور تجربی، کنکور مشاور.
